Działalność odpłatna i gospodarcza w NGO – jak zarabiać zgodnie z misją i prawem?

NGO może zarabiać, ale musi robić to zgodnie z misją, statutem i prawem. Przychody własne są potrzebne, bo pomagają finansować wkład własny, koszty stałe, rozwój zespołu i działania między grantami.

Najważniejsze jest rozróżnienie: darowizna, działalność odpłatna i działalność gospodarcza to trzy różne rzeczy.

Darowizna

Darowizna jest wsparciem bez świadczenia wzajemnego. Darczyńca nie kupuje usługi. Przekazuje środki na cele organizacji.

Działalność odpłatna

Działalność odpłatna dotyczy działań statutowych, za które organizacja pobiera opłaty. Może obejmować:

• warsztaty,
• szkolenia,
• kursy,
• półkolonie,
• publikacje,
• wydarzenia,
• konsultacje.

Trzeba pilnować, aby działalność odpłatna nie przekroczyła granic i nie stała się działalnością gospodarczą.

Działalność gospodarcza

Działalność gospodarcza ma charakter bardziej rynkowy. Może obejmować:

• sprzedaż usług,
• sklep internetowy,
• kursy komercyjne,
• usługi dla firm,
• produkty cyfrowe,
• doradztwo,
• sprzedaż publikacji z marżą.

Wymaga odpowiednich zapisów, rejestracji i księgowości.

Przeczytaj również w bazie wiedzy Grantowo.pl

Jeśli przygotowujesz organizację do pozyskiwania środków, sprawdź także powiązane poradniki:

• Granty i dotacje dla NGO – jak szukać naborów, wybierać konkursy i przygotować organizację do aplikowania.
• Wniosek o dotację – jak opisać problem, cele, działania, rezultaty i wskaźniki.
• Budżet i rozliczenie dotacji – jak planować koszty, wkład własny, faktury i sprawozdanie.
• Zakładanie i prowadzenie NGO – statut, KRS, zarząd, dokumenty i pierwsze obowiązki.
• Księgowość, podatki i obowiązki NGO – CIT-8, sprawozdanie finansowe, KSeF, VAT i dokumenty księgowe.
• Finansowanie NGO poza grantami – darowizny, fundraising, sponsoring, działalność odpłatna i 1,5% podatku.
• Wolontariat, zespół i bezpieczeństwo – wolontariusze, zatrudnianie, standardy ochrony małoletnich i praca z uczestnikami.
• Promocja, SEO i cyfrowa wiarygodność NGO – strona internetowa, raport roczny, newsletter i widoczność organizacji.

Grantowo.pl pomaga organizacjom nie tylko znaleźć granty, ale też przygotować się do ich zdobycia, realizacji i rozliczenia.

Porównanie

Element	Darowizna	Działalność odpłatna	Działalność gospodarcza
Świadczenie wzajemne	nie	tak	tak
Cel	wsparcie misji	cel statutowy	przychód rynkowy
Dokumentacja	umowa, przelew	faktura/rachunek	faktura/rachunek
Ryzyko VAT	zwykle mniejsze	możliwe	możliwe
Księgowość	przychód darowizny	wyodrębnienie	pełniejsze obowiązki
Przykład	wpłata 100 zł	opłata za warsztat	sprzedaż kursu

Jak przygotować NGO do sprzedaży?

1. Sprawdź statut.
2. Ustal, czy to odpłatna czy gospodarcza.
3. Skonsultuj księgowość.
4. Sprawdź VAT.
5. Przygotuj regulamin.
6. Przygotuj faktury lub rachunki.
7. Oddziel przychody i koszty.
8. Nie mieszaj dotacji z działalnością komercyjną.
9. Komunikuj jasno, za co odbiorca płaci.
10. Przeznaczaj nadwyżki na cele statutowe.

Popularne pytania

Czy fundacja może sprzedawać kursy?

Tak, ale trzeba ustalić, czy to działalność odpłatna czy gospodarcza.

Czy darowizna może być fakturowana?

Nie powinna być traktowana jak sprzedaż, jeśli darczyńca nie otrzymuje świadczenia wzajemnego.

Czy działalność gospodarcza wyklucza granty?

Nie zawsze, ale trzeba czytać regulamin konkursu i rozdzielać finanse.

Czy działalność odpłatna wymaga VAT?

Może rodzić obowiązki VAT, dlatego trzeba skonsultować model z księgowością.

Czy NGO może mieć sklep internetowy?

Może, ale zwykle wymaga to analizy działalności gospodarczej, regulaminu, płatności, VAT i konsumentów.

Linki

Granty i dotacje dla NGO – https://grantowo.pl/
Baza wiedzy dla organizacji pozarządowych – https://grantowo.pl/baza-wiedzy/