Choć granty i dotacje są niezwykle ważne, żaden klub sportowy nie powinien opierać się wyłącznie na nich. Dywersyfikacja źródeł finansowania to podstawa stabilności finansowej klubu. W tej części przyjrzymy się, jak uzupełnić budżet klubu poprzez środki prywatne: sponsoring, darowizny, zbiórki oraz inne sposoby pozyskiwania funduszy. Takie działania mogą iść w parze z grantami – dobrze prosperujący klub zwykle korzysta z wielu źródeł wsparcia jednocześnie.
Sponsoring – partnerstwo z biznesem.
Dla klubów sportowych, zwłaszcza tych bardziej widocznych w lokalnej społeczności, naturalnym sposobem na dodatkowe fundusze jest pozyskanie sponsorów. Sponsoring to forma współpracy, w której prywatna firma lub osoba przekazuje klubowi określone środki finansowe (lub np. sprzęt, usługi) w zamian za promocję swojej marki(grantowo.pl). W praktyce oznacza to np. umieszczenie logo sponsora na strojach sportowych, banerów reklamowych na stadionie, podziękowań dla sponsora podczas imprez czy w mediach społecznościowych klubu. Ważne, by zrozumieć różnicę między sponsorem a darczyńcą – sponsor oczekuje świadczenia wzajemnego, czyli korzyści wizerunkowych lub marketingowych, podczas gdy darczyńca daje środki dobroczynnie, nie żądając nic w zamian. W sponsoringu obie strony zyskują: klub otrzymuje fundusze lub sprzęt, a firma buduje pozytywny wizerunek i reklamę w środowisku sportowym.
Jak zdobyć sponsorów?
Przede wszystkim trzeba mieć atrakcyjną ofertę sponsorską i aktywnie szukać partnerów. Rozejrzyj się, jakie firmy działają w Twojej okolicy – zarówno duże przedsiębiorstwa, jak i mniejsze lokalne biznesy (sklepy, restauracje, usługi) często są skłonne wspierać miejscowy klub sportowy, jeśli widzą w tym wartość promocyjną(grantowo.pl). Przygotuj profesjonalną propozycję: przedstaw w niej swój klub (osiągnięcia, liczbę członków, wpływ na społeczność), zaproponuj formy reklamy dla sponsora oraz różne poziomy wsparcia (np. sponsor tytularny drużyny, sponsor wydarzenia, sponsor sprzętu). Pomyśl, co możesz zaoferować sponsorowi unikalnego – np. nazwę drużyny od nazwy sponsora, eksponowanie logotypu na wszystkich materiałach, dedykowane podziękowania w mediach. Ważne jest też budowanie relacji: zamiast wysyłać masowo e-maile, postaraj się umówić na spotkanie z potencjalnym sponsorem, opowiedz z pasją o klubie i zapytaj o potrzeby firmy (może np. chcą dotrzeć do młodzieży, więc sponsoring klubu młodzieżowego to dla nich dobra okazja). Kluczem jest pokazanie korzyści dla sponsora – że inwestując w Was, zyska sympatię klientów, reklamę i przyczyni się do rozwoju społeczności.
Warto wspomnieć, że wiele dużych firm prowadzi własne programy CSR (społecznej odpowiedzialności biznesu) lub ma fundacje korporacyjne przeznaczające środki na inicjatywy społeczne i sportowe. Przykładowo, fundacje takich spółek jak PKN Orlen, KGHM, Lotos, Energa czy PGNiG organizują konkursy grantowe i sponsorskie dla lokalnych klubów sportowych(grantowo.pl). Warto sprawdzić strony internetowe dużych zakładów w regionie – często znajdziesz tam informacje o możliwości ubiegania się o dofinansowanie czy sponsoring. Pamiętaj też o bankach i firmach ubezpieczeniowych – one również nieraz wspierają sport (np. poprzez programy grantowe dla społeczności lokalnych). Złożenie wniosku o sponsoring/dotację do fundacji korporacyjnej może przypominać aplikowanie o grant – trzeba opisać klub i plan działań. Jednak w przypadku sponsoringu biznesowego częściej decydują bezpośrednie rozmowy i negocjacje – postaraj się zatem dotrzeć do osób odpowiedzialnych za marketing lub CSR w danej firmie.
Darowizny i zbiórki publiczne – społeczność pomoże!
Drugim filarem prywatnego wsparcia są darczyńcy indywidualni oraz drobne zbiórki. Klub jako organizacja pozarządowa może przyjmować darowizny od osób fizycznych i firm – to środki przekazywane bez oczekiwania świadczenia w zamian. Dla darczyńców istotne jest, że takie wsparcie mogą sobie odliczyć od dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym, co stanowi zachętę do hojności(grantowo.pl). Warto prowadzić lokalne kampanie zachęcające do wspierania klubu – np. ogłosić, że zbieracie na konkretny cel (nowe stroje dla dzieci, remont szatni, wyjazd na zawody). Możecie listownie, mailowo lub w mediach społecznościowych zwrócić się do sympatyków z prośbą o darowizny. Nawet drobne wpłaty 50 czy 100 zł od wielu osób potrafią zebrać znaczącą sumę.
Coraz popularniejsze stają się zbiórki internetowe, np. na platformach typu Zrzutka.pl czy Patronite. Możecie utworzyć tam kampanię fundraisingową – opisać na co zbieracie fundusze, ustalić cel kwotowy i promować zbiórkę wśród społeczności. Pamiętajcie tylko, że organizując publiczną zbiórkę (czy to online, czy np. kwestę podczas imprezy), należy dopełnić formalności – zgłosić zbiórkę w portalu zbiórek publicznych MSWiA i po jej zakończeniu rozliczyć wpływy(grantowo.pl). Jeśli zbiórka jest prowadzona wyłącznie wśród zamkniętego grona (np. tylko członkowie klubu wpłacają składki na określony cel), nie podlega ustawie o zbiórkach publicznych. Jednak każda większa akcja publiczna wymaga rejestracji – to prosty formularz online, więc lepiej to zrobić, by działać zgodnie z prawem.
1,5% podatku dla OPP – wsparcie od podatników: Od kilku lat organizacje pozarządowe mogą otrzymywać od obywateli część należnego podatku dochodowego (wcześniej 1%, obecnie 1,5%). Aby korzystać z tej formy wsparcia, klub musi uzyskać status Organizacji Pożytku Publicznego (OPP). Wymaga to jednak spełnienia szeregu kryteriów – m.in. minimum 2 lat nieprzerwanej działalności prospołecznej, przejrzystości finansowej i sprawozdawczej oraz wpisu statusu OPP do KRS(grantowo.pl). Jeśli Twój klub dynamicznie działa na rzecz społeczności (np. prowadzi zajęcia dla dzieci, akcje charytatywne, integruje mieszkańców) i istnieje już co najmniej dwa lata, warto rozważyć ubieganie się o status OPP. Dzięki temu możecie co roku pozyskiwać środki z rozliczeń podatkowych – wielu lokalnych podatników chętnie wesprze swój klub, przekazując mu 1,5% zamiast oddawać całość fiskusowi. Choć kwoty z pojedynczych odpisów są niewielkie, w sumie mogą dać znaczący zastrzyk finansowy na działalność (np. kilka czy kilkanaście tysięcy złotych rocznie, w zależności od liczby wspierających). Pamiętajcie, że uzyskanie statusu OPP zobowiązuje do większej transparentności (m.in. coroczne sprawozdania do NIW) – to dodatkowa praca, ale też prestiż dla klubu i dostęp do kolejnych form wsparcia.
Wkład własny i działalność odpłatna
Inne drobniejsze źródła finansowania, o których warto wspomnieć, to składki członkowskie oraz ewentualna działalność własna klubu. Większość klubów pobiera regularne składki od swoich członków lub opłaty od uczestników zajęć – te pieniądze często idą na bieżące wydatki (wynajem hali, sprzęt treningowy, opłaty ligowe). Choć składki z reguły nie pokryją całości potrzeb, stanowią ważny element budżetu i mogą posłużyć jako wkład własny w projektach (grantodawcy widzą wtedy, że klub angażuje też własne środki). Jeśli statut na to pozwala, klub może prowadzić tzw. działalność odpłatną pożytku publicznego – np. organizować płatne zajęcia, turnieje z wpisowym, sprzedawać gadżety klubowe czy bilety na mecze. To legalny sposób zarabiania, pod warunkiem że dochód przeznaczany jest na cele statutowe, a działalność nie przeradza się w typowo komercyjną. Takie własne przychody również wzmacniają niezależność finansową klubu.
Podsumowując, idealny model finansowania klubu sportowego to mix różnych źródeł: dotacji publicznych, sponsorów prywatnych, darowizn od sympatyków, wpływów z 1,5% OPP oraz własnych inicjatyw zarobkowych. Dzięki temu nawet jeśli jedno źródło wyschnie (np. w danym roku nie uda się zdobyć grantu), klub nadal ma inne filary utrzymania. W budowaniu wsparcia ważna jest aktywna promocja klubu i jego misji – im więcej osób w społeczności zna Wasze osiągnięcia i znaczenie, tym chętniej pomogą, czy to jako sponsorzy, czy darczyńcy. Nie bójcie się prosić o wsparcie i mówić o swoich potrzebach. Ludzie lubią pomagać lokalnym inicjatywom, zwłaszcza dzieciom i młodzieży – wystarczy dać im ku temu okazję.
Na koniec pamiętaj: środki prywatne nie wykluczają się z publicznymi, one się uzupełniają. Możesz sfinansować część wydatków klubu z dotacji gminnej, część z sponsoringu, a brakujący kawałek dołożyć ze zbiórki kibiców. W ten sposób klub będzie bardziej odporny na zawirowania i rozwinie skrzydła
