Większość dotacji (zwłaszcza unijnych) nie pokrywa 100% kosztów projektu. Typowe dofinansowanie to 50%, 70% czy 85% wartości wydatków – resztę musi zapewnić beneficjent. Ten wkład własny bywa dla spółki z o.o. sporym wyzwaniem. Dodatkowo dotacje często są refundowane (najpierw płacisz z własnej kieszeni, a dopiero potem otrzymujesz zwrot). Dlatego planując projekt dotacyjny, trzeba zawczasu pomyśleć, skąd wziąć pieniądze na udział własny i finansowanie wydatków do czasu otrzymania dotacji.
Ile wynosi wkład własny w projektach społecznych?
To zależy od programu. W projektach UE wkład beneficjenta wynosi zwykle od 15% do 50% kosztów. Przykładowo, regionalne fundusze często dają dofinansowanie do 85% wydatków kwalifikowanych (czyli wkład własny 15%)grantowo.pl. Projekty badawczo-rozwojowe NCBR mogą wymagać 20-50% wkładu w zależności od wielkości firmy. W konkursach krajowych bywa różnie – czasem dotacja to stała kwota (np. 300 tys. zł na inwestycję, niezależnie od wartości projektu), ale wtedy i tak firma pokrywa resztę kosztów sama. Zawsze czytaj regulamin, by znać minimalny wymagany wkład własny.
Zapewnienie wkładu własnego – opcje finansowania: Jeśli spółka nie dysponuje gotówką, którą może przeznaczyć na projekt, trzeba rozejrzeć się za źródłami finansowania udziału własnego. Oto kilka możliwości:
- Kredyt bankowy lub pożyczka – klasyczne rozwiązanie. Jeśli projekt jest dobrze przygotowany i dotacja przyznana, banki chętniej udzielają kredytu pomostowego lub inwestycyjnego, wiedząc, że firma otrzyma zwrot części wydatków z dotacji. Można też skorzystać z preferencyjnych pożyczek unijnych (często oferowanych przez fundusze rozwoju regionalnego), które są tańsze niż komercyjne kredyty. Zaletą pożyczek unijnych bywa bardzo niskie oprocentowanie (nawet 0%) i możliwość częściowego umorzenia – np. w niektórych pożyczkach jest komponent dotacyjny, który pozwala umorzyć część kapitału po realizacji projektukswp.org.pl. Ważne: oceniając wniosek dotacyjny, instytucja sprawdza, czy masz zdolność finansową do pokrycia wkładu – jeśli zapewnisz promesę kredytową lub przedstawisz takie źródło, zwiększasz wiarygodność.
- Leasing lub wynajem – jeśli dotacja obejmuje np. zakup maszyn czy środków transportu, rozważ leasing. Część kosztów pokryjesz z dotacji (np. opłatę wstępną i raty do wysokości dofinansowania), a resztę spłacisz w ratach leasingowych. To sposób na rozłożenie wkładu własnego w czasie. Upewnij się jednak, czy leasing jest kwalifikowalny w danym programie (zwykle tak, ale muszą być spełnione określone warunki co do formy leasingu).
- Środki inwestorów lub wspólników – jeżeli masz możliwość pozyskania inwestora (np. Anioła Biznesu, funduszu venture capital) albo dołożenia kapitału przez obecnych wspólników spółki, może to posłużyć jako wkład własny. Inwestor prywatny wnosi środki w zamian za udziały lub inne korzyści, co wzmacnia bazę finansową firmy. Taka inwestycja może być zrealizowana niezależnie od projektu dotacyjnego, ale w praktyce daje Ci to kapitał na realizację projektu i pokazuje instytucji, że jesteś w stanie sfinansować swoją część.
- Przychody z działalności lub zaliczki od klientów – jeśli projekt dotyczy rozbudowy już działającego biznesu, czasem można finansować wkład z bieżących przychodów. Można też próbować uzyskać zaliczki od kontrahentów na przyszłe dostawy (jeśli np. rozwijasz produkt dla konkretnego klienta), co da Ci gotówkę na wydatki. To jednak ryzykowniejsze podejście i rzadko pokryje całość wkładu, ale może pomóc częściowo.
Finansowanie pomostowe (pre-finansowanie wydatków): Nawet jeśli masz zagwarantowane 100% środków (dotacja + wkład), pamiętaj, że często dotacja przychodzi po zrealizowaniu wydatków. Oznacza to, że musisz tymczasowo wyłożyć pełną kwotę, a refundacja dotrze za kilka tygodni czy miesięcy. Brak płynności w tym okresie może zablokować projekt. Dlatego warto zabezpieczyć sobie finansowanie pomostowe: np. kredyt obrotowy, linię odnawialną w banku lub faktoring (jeśli projekt generuje faktury sprzedażowe). Dobrą praktyką jest też negocjowanie z dostawcami dłuższych terminów płatności – tak, byś zdążył otrzymać dotację zanim będziesz musiał zapłacić faktury. Instytucje przyznające dotacje wiedzą, że to bywa problem – sprawdzają nawet tzw. zdolność finansową wnioskodawcy. Zbyt słaba kondycja finansowa firmy (np. brak kapitału obrotowego) może być powodem odrzucenia wnioskubankier.pl, bo pojawia się ryzyko, że nie zrealizujesz projektu. Lepiej więc zawczasu mieć plan: skąd wezmę pieniądze na każdy wydatek zanim otrzymam refundację?
Plan B – co, jeśli zabraknie środków? Życie pisze różne scenariusze. Mogą pojawić się nieprzewidziane wydatki, opóźnienie w wypłacie dotacji czy inne problemy. Warto mieć rezerwę finansową albo dostęp do dodatkowego finansowania na czarną godzinę. Można np. uzgodnić z bankiem możliwość podwyższenia kwoty kredytu pomostowego w razie potrzeby albo mieć krótkoterminową pożyczkę od udziałowców spółki. Pamiętaj, że niedopełnienie wymaganego wkładu własnego lub brak pieniędzy na dokończenie projektu może skutkować przerwaniem projektu i utratą dotacji – czyli najgorszym możliwym scenariuszem.
Podsumowując, wkład własny to nieodłączna część większości dotacji – trzeba traktować go jak inwestycję ze strony firmy. Dobra wiadomość jest taka, że istnieją liczne narzędzia finansowe, by ten udział zapewnić. Kluczem jest wczesne zaplanowanie finansowania i wykazanie się przed grantodawcą, że nasza spółka udźwignie projekt finansowo. Dzięki temu zarówno ocena wniosku będzie pozytywna, jak i cały projekt przebiegnie płynnie od strony finansowej.
