Najbezpieczniejsza finansowo organizacja nie opiera się tylko na jednym źródle pieniędzy. Dotacje są ważne, ale nie powinny być jedynym filarem. Dobra fundacja lub stowarzyszenie buduje miks finansowania: granty, darowizny, działalność odpłatną, sponsoring, składki, zbiórki, usługi, partnerstwa i środki własne.
Poradnik ngo.pl jako główne źródła finansowania NGO opisuje m.in. dotacje, odpłatną działalność pożytku publicznego, działalność gospodarczą, zbiórki publiczne, darowizny, sponsoring, aukcje charytatywne, SMS-y charytatywne, loterie, pożyczki i składki członkowskie.
Tabela źródeł finansowania NGO
| Źródło | Dla kogo? | Plusy | Ryzyka |
|---|---|---|---|
| dotacje | organizacje projektowe | duże środki | formalności i rozliczenia |
| darowizny | organizacje z komunikacją | niezależność | potrzeba stałej promocji |
| sponsoring | NGO z atrakcyjną ofertą dla firm | relacje biznesowe | granica z reklamą |
| działalność odpłatna | NGO z usługami lub wydarzeniami | przychód własny | limity i księgowość |
| działalność gospodarcza | organizacje sprzedające produkty/usługi | większa swoboda | rejestracja i podatki |
| składki | stowarzyszenia | stabilność członkowska | ograniczona skala |
| zbiórki publiczne | akcje społeczne | mobilizacja społeczności | obowiązki zgłoszeniowe |
| crowdfunding | projekty medialne/społeczne | szybki test pomysłu | zależność od zasięgu |
Dotacje
Dotacje są jednym z najczęstszych źródeł finansowania NGO. Mogą pochodzić od samorządów, ministerstw, instytucji publicznych, funduszy unijnych, fundacji prywatnych i programów międzynarodowych.
Największy błąd? Traktowanie dotacji jako „pieniędzy na organizację”. Dotacja zwykle jest pieniędzmi na konkretne zadanie, z harmonogramem, budżetem, wskaźnikami i obowiązkiem rozliczenia.
Darowizny
Darowizny dają organizacji większą niezależność niż granty. Mogą pochodzić od osób fizycznych albo firm. Serwis podatki.gov.pl wskazuje, że podatnik PIT może skorzystać z ulgi, jeśli przekazuje darowiznę na cele określone w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, m.in. edukację, naukę, ochronę zdrowia czy działalność charytatywną.
Sponsoring
Sponsoring różni się od darowizny. Darowizna jest świadczeniem bez oczekiwania ekwiwalentu, a sponsoring zwykle wiąże się z korzyścią promocyjną dla sponsora. Poradnik ngo.pl wskazuje, że przy sponsoringu warto wiedzieć, kiedy może on stać się działalnością gospodarczą i czym różni się od darowizny.
Składki członkowskie
Składki są typowe dla stowarzyszeń. Mogą nie finansować dużych projektów, ale budują poczucie współodpowiedzialności członków za organizację. Dobrze działające stowarzyszenie powinno mieć jasną uchwałę o wysokości składek, terminach płatności i sposobie ewidencji.
Strategia finansowania NGO
Najlepszy model to dywersyfikacja:
| Poziom | Przykład |
| baza | składki, drobne darowizny, działalność odpłatna |
| rozwój | granty lokalne i ministerialne |
| skala | fundusze unijne, partnerstwa, sponsoring |
| stabilność | darczyńcy cykliczni, usługi, produkty, rezerwa |
FAQ
Czy NGO może zarabiać?
Tak, ale musi robić to zgodnie z prawem, statutem i zasadami dotyczącymi działalności odpłatnej lub gospodarczej.
Czy dotacje są najlepszym źródłem finansowania?
Są ważne, ale nie powinny być jedynym źródłem. Organizacja oparta wyłącznie na grantach jest podatna na przerwy w naborach.
Czy darowizny można odliczyć od podatku?
W określonych przypadkach tak. Zasady odliczania darowizn opisuje serwis podatki.gov.pl.
Granty i dotacje dla NGO – https://grantowo.pl/
Baza wiedzy dla organizacji pozarządowych – https://grantowo.pl/baza-wiedzy/
