Wiele organizacji pozarządowych zakłada, że skoro nie działa dla zysku, to VAT ich nie dotyczy. To niebezpieczne uproszczenie. NGO nie jest automatycznie zwolniona z VAT tylko dlatego, że jest fundacją albo stowarzyszeniem. Poradnik ngo.pl wskazuje, że ustawa o VAT nie przewiduje specjalnego zwolnienia dla organizacji pozarządowych, a VAT wiąże się z odpłatną dostawą towarów i odpłatnym świadczeniem usług.
To oznacza, że temat VAT pojawia się wszędzie tam, gdzie organizacja zaczyna sprzedawać: bilety, szkolenia, publikacje, kursy, usługi, materiały, konsultacje albo produkty.
Kiedy VAT może dotyczyć NGO?
VAT może pojawić się przy:
- działalności gospodarczej,
- odpłatnej działalności pożytku publicznego,
- sprzedaży biletów,
- sprzedaży usług szkoleniowych,
- sprzedaży publikacji,
- sklepie internetowym,
- sponsoringu z usługą promocyjną,
- barterze,
- stałej sprzedaży materiałów edukacyjnych.
Nie ma znaczenia, że dochód organizacja przeznacza na cele statutowe. Dla VAT kluczowe jest to, czy dochodzi do sprzedaży towaru lub usługi.
VAT a dotacja
Dotacja sama w sobie nie zawsze oznacza VAT. Problem pojawia się wtedy, gdy środki są bezpośrednio związane z ceną usługi albo sprzedażą. Dlatego w projektach grantowych trzeba odróżniać:
| Sytuacja | Ryzyko VAT |
|---|---|
| dotacja na bezpłatne warsztaty | zwykle niższe |
| dotacja jako dopłata do ceny biletu | większe |
| sprzedaż biletów w projekcie | wymaga analizy |
| odpłatne szkolenia | wymaga analizy |
| sponsoring z ekspozycją reklamową | wymaga analizy |
| sprzedaż publikacji powstałej w projekcie | wymaga analizy |
Zwolnienie podmiotowe
NGO może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT na zasadach ogólnych, jeśli mieści się w limicie sprzedaży przewidzianym dla podatników. Poradnik ngo.pl wskazuje, że organizacje mogą korzystać ze zwolnienia podmiotowego na takich zasadach jak inne podmioty.
To jednak nie zwalnia z obowiązku monitorowania sprzedaży. Organizacja powinna wiedzieć, ile sprzedała w danym roku i czy nie zbliża się do limitu.
Co powinien zrobić zarząd NGO?
- Sprawdzić, czy organizacja prowadzi sprzedaż.
- Ustalić, czy sprzedaż jest działalnością odpłatną czy gospodarczą.
- Monitorować limit zwolnienia podmiotowego.
- Ustalić, czy wystawia faktury lub rachunki.
- Sprawdzić, czy dotacje są powiązane ze sprzedażą.
- Uporządkować politykę rachunkowości.
- Skonsultować nietypowe przypadki z księgowym lub doradcą podatkowym.
Popularne pytania
Czy fundacja automatycznie jest zwolniona z VAT?
Nie. Fundacja nie jest automatycznie zwolniona z VAT tylko dlatego, że jest organizacją pozarządową.
Czy działalność odpłatna może podlegać VAT?
Tak. Działalność odpłatna może tworzyć obowiązki VAT, jeśli polega na odpłatnym świadczeniu usług lub sprzedaży towarów.
Czy dotacja zawsze jest poza VAT?
Nie zawsze. Trzeba sprawdzić, czy dotacja nie jest bezpośrednio związana z ceną usługi lub sprzedażą.
Czy NGO zwolniona z VAT może wystawić fakturę?
Tak, w określonych sytuacjach może wystawić fakturę ze wskazaniem podstawy zwolnienia.
Kiedy skonsultować VAT?
Zawsze wtedy, gdy organizacja zaczyna pobierać opłaty, sprzedawać usługi, realizować sponsoring albo łączyć dotację z odpłatnością.
Linki
Granty i dotacje dla NGO – https://grantowo.pl/
Baza wiedzy dla organizacji pozarządowych – https://grantowo.pl/baza-wiedzy/
