Wstęp
Status OPP daje organizacji możliwość korzystania z 1,5% podatku, ale wiąże się też z dodatkowymi obowiązkami. Organizacja pożytku publicznego musi dbać o sprawozdawczość, jawność i prawidłowe informowanie o wykorzystaniu środków. Poradnik ngo.pl wskazuje, że OPP mają obowiązek sporządzania sprawozdania finansowego oraz dodatkowego rocznego sprawozdania merytorycznego.
Dla Grantowo.pl to temat szczególnie ważny, bo sprawozdanie OPP nie jest tylko dokumentem „dla systemu”. To również materiał wiarygodnościowy dla darczyńców, partnerów, sponsorów i grantodawców.
Co składa OPP?
Organizacja pożytku publicznego musi pamiętać przede wszystkim o:
- sprawozdaniu finansowym,
- sprawozdaniu merytorycznym OPP,
- upublicznieniu dokumentów,
- prawidłowym informowaniu o środkach z 1,5%,
- zachowaniu szczególnych standardów księgowych i organizacyjnych.
Poradnik ngo.pl wskazuje, że z posiadaniem statusu OPP wiążą się m.in. coroczne obowiązki sprawozdawcze, obowiązek informowania o dysponowaniu środkami z 1,5% oraz specjalne wymogi księgowe.
Sprawozdanie finansowe a merytoryczne
Sprawozdanie finansowe pokazuje liczby: przychody, koszty, wynik finansowy, aktywa i zobowiązania. Sprawozdanie merytoryczne pokazuje działania: projekty, rezultaty, odbiorców, źródła finansowania i sposób realizacji celów.
| Dokument | Co pokazuje? | Dla kogo jest ważny? |
| Sprawozdanie finansowe | pieniądze i majątek | urząd, księgowość, grantodawcy |
| Sprawozdanie merytoryczne OPP | działania i rezultaty | darczyńcy, administracja, partnerzy |
| Raport roczny | komunikacyjny skrót działań | społeczność i sponsorzy |
| Sprawozdanie z dotacji | konkretny projekt | grantodawca |
Jak przygotować sprawozdanie OPP?
Krok 1. Zamknij dokumenty finansowe
Przed pisaniem sprawozdania trzeba mieć uporządkowane faktury, umowy, darowizny, środki z 1,5%, dotacje, działalność odpłatną i koszty administracyjne.
Krok 2. Zbierz dane merytoryczne
Nie wystarczy napisać, że organizacja „prowadziła działania statutowe”. Warto zebrać:
- liczbę projektów,
- liczbę uczestników,
- liczbę wolontariuszy,
- zasięg działań,
- liczbę publikacji,
- wydarzenia,
- partnerstwa,
- główne rezultaty,
- przykłady wpływu społecznego.
Krok 3. Uzgodnij liczby z księgowością
Kwoty w części merytorycznej, finansowej i komunikacyjnej muszą być spójne. Jeśli organizacja pisze w raporcie, że otrzymała 80 000 zł dotacji, księgowość musi to potwierdzać.
Krok 4. Upublicznij dokumenty
OPP powinna pamiętać nie tylko o sporządzeniu dokumentów, ale także o ich udostępnieniu. W praktyce warto mieć na stronie zakładkę „Sprawozdania” lub „Transparentność”.
Sprawozdanie OPP jako narzędzie fundraisingu
Dobre sprawozdanie może pracować przez cały rok. Organizacja może wykorzystywać je:
- w kampanii 1,5%,
- w rozmowach z firmami,
- jako załącznik do grantów,
- w mailu do darczyńców,
- na stronie internetowej,
- przy rekrutacji wolontariuszy,
- w mediach społecznościowych.
Najczęstsze błędy OPP
- Traktowanie sprawozdania jako obowiązku, a nie narzędzia zaufania.
- Brak spójności między finansami a opisem działań.
- Zbyt ogólny opis rezultatów.
- Brak informacji o wykorzystaniu 1,5%.
- Brak publikacji dokumentów na stronie.
- Brak prostego raportu dla darczyńców.
- Odkładanie sprawozdania na ostatni moment.
Popularne pytania
Czy każda OPP składa sprawozdanie merytoryczne?
Tak, OPP mają dodatkowy obowiązek sporządzania rocznego sprawozdania merytorycznego.
Czy sprawozdanie OPP zastępuje sprawozdanie z dotacji?
Nie. Sprawozdanie OPP dotyczy całej organizacji, a sprawozdanie z dotacji konkretnego projektu.
Czy OPP musi publikować sprawozdania?
Tak, jawność i dostępność sprawozdań są ważnym elementem obowiązków OPP.
Czy sprawozdanie pomaga w kampanii 1,5%?
Tak. Pokazuje podatnikom, że organizacja wykorzystuje środki w sposób konkretny i przejrzysty.
Czy mała OPP powinna robić raport roczny?
Warto. Nawet prosty raport roczny może być lepszy komunikacyjnie niż sam formalny dokument.
Linki
Granty i dotacje dla NGO – https://grantowo.pl/
Baza wiedzy dla organizacji pozarządowych – https://grantowo.pl/baza-wiedzy/
