Likwidacja fundacji to nie tylko decyzja o zakończeniu działalności. To proces, który musi zabezpieczyć majątek, dokumenty, zobowiązania, umowy, dotacje i interesy osób, którym organizacja służyła. Poradnik ngo.pl wskazuje, że fundacja ulega likwidacji m.in. w razie osiągnięcia celów, dla których została ustanowiona, albo w razie wyczerpania środków finansowych i majątku.
Jeśli fundacja realizowała dotacje, sytuacja jest szczególnie delikatna. Nie można po prostu zamknąć organizacji i „zostawić” nierozliczonych projektów. Najpierw trzeba sprawdzić umowy, rozliczyć środki i ustalić, co dzieje się z zakupionym wyposażeniem.
Co sprawdzić przed decyzją o likwidacji?
Przed podjęciem formalnej decyzji warto przygotować listę:
- aktywnych dotacji,
- podpisanych umów,
- nierozliczonych transz,
- niewydanych środków,
- sprzętu kupionego z dotacji,
- zobowiązań wobec wykonawców,
- zobowiązań wobec pracowników,
- dokumentów do przechowania,
- kont bankowych,
- obowiązków sprawozdawczych,
- majątku fundacji.
Niewydana dotacja – podstawowa zasada
Niewykorzystane środki z dotacji zasadniczo nie są „majątkiem swobodnym” fundacji. Są środkami celowymi, przekazanymi na konkretne zadanie. Jeśli projekt nie zostanie zrealizowany albo zostanie przerwany, fundacja musi działać zgodnie z umową dotacyjną: zwrócić niewydane środki, rozliczyć wydatki, wyjaśnić sytuację i uzyskać stanowisko grantodawcy.
Co ze sprzętem kupionym z dotacji?
Sprzęt kupiony z dotacji może podlegać ograniczeniom. Umowa może określać, że sprzęt ma być wykorzystywany do celów projektu, pozostawać w organizacji przez określony czas albo nie może zostać sprzedany bez zgody grantodawcy.
Przed przekazaniem, sprzedażą lub likwidacją sprzętu trzeba sprawdzić:
| Pytanie | Dlaczego ważne? |
| Z jakiej dotacji kupiono sprzęt? | określa zasady |
| Czy obowiązuje trwałość projektu? | może blokować przekazanie |
| Czy sprzęt jest w ewidencji? | trzeba go rozliczyć |
| Czy grantodawca wymaga zgody? | unika się naruszenia umowy |
| Na jaki cel może trafić majątek? | musi być zgodny ze statutem i prawem |
Likwidator i dokumenty
Likwidacja wymaga zgłoszenia do KRS. Poradnik ngo.pl wskazuje formularze używane przy otwarciu likwidacji, w tym KRS-Z61. Likwidator powinien działać tak, aby zabezpieczyć majątek fundacji, zakończyć sprawy bieżące i doprowadzić do wykreślenia organizacji z rejestru.
Ważne: likwidacja nie zwalnia z obowiązków księgowych. Poradnik ngo.pl wskazuje, że przy likwidacji NGO pojawiają się sprawozdania finansowe związane z rozpoczęciem i zakończeniem likwidacji.
Checklista fundacji z dotacjami
- Sporządź listę wszystkich projektów.
- Sprawdź umowy dotacyjne.
- Skontaktuj się z grantodawcami.
- Ustal, które środki trzeba zwrócić.
- Rozlicz poniesione koszty.
- Zabezpiecz dokumenty projektowe.
- Sprawdź trwałość sprzętu.
- Przygotuj uchwałę o likwidacji.
- Powołaj likwidatora zgodnie ze statutem.
- Zgłoś likwidację do KRS.
- Przygotuj wymagane sprawozdania.
- Zadbaj o archiwum dokumentów.
Popularne pytania
Czy fundacja może zlikwidować się w trakcie projektu?
Może podjąć decyzję o likwidacji, ale musi wcześniej rozwiązać lub rozliczyć zobowiązania wynikające z umów dotacyjnych.
Czy niewydaną dotację można przeznaczyć na inne cele?
Nie bez zgody grantodawcy. Dotacja jest przeznaczona na określone zadanie.
Co ze sprzętem kupionym z grantu?
Trzeba sprawdzić umowę, zasady trwałości i ewidencję wyposażenia. Czasem potrzebna jest zgoda grantodawcy.
Czy likwidator odpowiada za rozliczenia?
Likwidator prowadzi sprawy organizacji w likwidacji, w tym zabezpieczenie majątku i dokumentów.
Czy fundacja w likwidacji nadal składa sprawozdania?
Tak, likwidacja nie usuwa automatycznie obowiązków księgowych i sprawozdawczych.
Linki
Granty i dotacje dla NGO – https://grantowo.pl/
Baza wiedzy dla organizacji pozarządowych – https://grantowo.pl/baza-wiedzy/
