Oprócz corocznej dotacji z ARiMR istnieje wiele innych grantów i dotacji dla Koła Gospodyń Wiejskich, z których warto korzystać. Aktywne KGW mogą pozyskiwać środki z różnych źródeł: od samorządów lokalnych, przez programy rządowe i unijne, po konkursy grantowe organizowane przez fundacje czy firmy prywatne. Poniżej przedstawiamy najważniejsze źródła finansowania, które mogą wesprzeć działalność KGW.
1. Dotacje od samorządów (gminy, powiaty)
Wiele lokalnych samorządów organizuje konkursy ofert dla organizacji pozarządowych, przeznaczając fundusze na projekty kulturalne, edukacyjne czy społeczne. Koła gospodyń wiejskich, jako zarejestrowane stowarzyszenia, mogą startować w takich konkursach na równi z innymi NGO(grantowo.pl). Przykładowo gmina może przyznać dofinansowanie rzędu 2–5 tys. zł na festyn wiejski, warsztaty dla mieszkańców czy doposażenie świetlicy. Warto śledzić ogłoszenia urzędu gminy i powiatu – zazwyczaj na początku roku publikowany jest otwarty konkurs ofert na realizację zadań publicznych, w którym KGW może złożyć swoją ofertę (projekt). Procedura wymaga opisania planowanego zadania, kosztorysu i ew. wkładu własnego (często wkładem może być praca wolontariuszy). Dofinansowania samorządowe są świetnym sposobem na pokrycie części kosztów większych imprez lub cyklicznych działań koła.
2. Programy grantowe dla społeczności lokalnych
W Polsce działają ogólnokrajowe programy wsparcia społeczności lokalnych, z których mogą korzystać także KGW. Najbardziej znanym jest program „Działaj Lokalnie” Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, realizowany przez sieć lokalnych ośrodków. W jego ramach lokalne stowarzyszenia (w tym KGW) mogą otrzymać dotacje do ok. 6 tys. zł na projekty integrujące społecznośćgrantowo.pl. Tematyka jest dowolna – od warsztatów międzypokoleniowych, przez pikniki ekologiczne, po inicjatywy sportowe – ważne, by projekt angażował mieszkańców. Innym przykładem jest rządowy program Aktywności Społecznej Organizacji Obywatelskich (ASOS) czy FIO (Fundusz Inicjatyw Obywatelskich) – choć skierowane szerzej do NGO, KGW również mogą składać tam wnioski o dofinansowanie na większe projekty społeczne. Warto też sprawdzić lokalne grupy działania (LGD) realizujące Program Rozwoju Obszarów Wiejskich – niektóre Lokalne Grupy Działania prowadzą konkursy grantowe dla wsi i małych organizacji (np. małe granty w ramach inicjatywy LEADER). Takie projekty mogą dać wsparcie nawet kilkunastu tysięcy złotych, choć wymagają solidnego przygotowania wniosku.
3. Konkursy i granty od firm oraz fundacji prywatnych
Coraz więcej firm oraz fundacji korporacyjnych dostrzega potencjał kół gospodyń wiejskich i tworzy specjalne konkursy dla KGW. Przykładem jest ogólnopolski konkurs kulinarny „Bitwa Regionów” organizowany przez KOWR (Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa) – koła rywalizują na najlepsze regionalne potrawy, a laureaci otrzymują nagrody pieniężne na swoją działalność(grantowo.pl). Banki spółdzielcze i lokalne firmy często fundują granty lub sprzęt dla KGW na zachowanie dziedzictwa kulinarnego czy rękodzieła (np. dofinansowanie zakupu pieca, namiotów na festyn). Warto śledzić strony internetowe dużych firm działających w regionie – niekiedy ogłaszają one konkursy grantowe dla społeczności lokalnych, w których pomysłowe projekty KGW mogą zdobyć środki. Także media (gazety, portale) czasem organizują plebiscyty dla KGW z atrakcyjnymi nagrodami finansowymi lub rzeczowymi.
4. Fundusze europejskie i krajowe programy tematyczne
Jeśli Wasze KGW ma ambitny pomysł na większy projekt (np. utworzenie spółdzielni socjalnej, remont świetlicy czy cykl szkoleń zawodowych), można rozważyć ubieganie się o środki z programów europejskich lub krajowych ukierunkowanych na rozwój obszarów wiejskich. Przykładowo, w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) działały konkursy grantowe na infrastruktury społeczne czy działania integrujące mieszkańców wsi. Trzeba wtedy współpracować z właściwą LGD lub złożyć wniosek do Urzędu Marszałkowskiego. Istnieją też programy dedykowane kobietom (np. granty na przedsiębiorczość kobiet na wsi). Są to jednak już bardziej złożone projekty, często wymagające wkładu własnego i rozbudowanej dokumentacji, więc dla przeciętnego KGW lepsze na początek są wspomniane mniejsze granty lokalne.
Gdzie szukać informacji o grantach dla KGW (Kół gospodyń wiejskich?)
Aby nie przegapić nowych możliwości dofinansowania, warto regularnie sprawdzać portale z bazami grantów (np. strona Grantowo.pl oferuje katalog grantów i dotacji dla NGO), subskrybować newslettery (np. serwisy ngo.pl) oraz śledzić profile społecznościowe poświęcone organizacjom pozarządowym. Pomocne mogą być też powiatowe centra wsparcia organizacji pozarządowych czy Ośrodki Doradztwa Rolniczego (ODR) – często publikują informacje o aktualnych naborach dla KGW. Pamiętajmy, że posiadanie osobowości prawnej przez KGW jest kluczem do sięgania po większość grantów – tylko zarejestrowane koła mogą oficjalnie wnioskować o fundusze zewnętrzne, podczas gdy grupy nieformalne mają w tym ograniczone możliwości (grantowo.pl). Dlatego czerpmy z potencjału, jaki daje rejestracja – aktywnie poszukujmy dotacji i grantów, by rozwijać nasze koła i realizować wartościowe inicjatywy w lokalnych społecznościach.
