Stowarzyszenie jest organizacją członkowską, dlatego jego likwidacja wygląda inaczej niż likwidacja fundacji. Decyzja o zakończeniu działalności dotyczy nie tylko zarządu, ale całej wspólnoty członków. Poradnik ngo.pl wskazuje, że rozwiązanie stowarzyszenia powinno być zastrzeżone dla najwyższej władzy, czyli walnego zebrania członków, a statut musi określać zasady rozwiązania stowarzyszenia.
Jeśli stowarzyszenie realizowało granty, trzeba dodatkowo rozliczyć środki publiczne, uporządkować dokumenty i zdecydować o majątku zgodnie ze statutem oraz prawem.
Kto podejmuje decyzję?
Najczęściej decyzję o rozwiązaniu stowarzyszenia podejmuje walne zebranie członków. Trzeba sprawdzić statut, ponieważ może on określać:
- kto zwołuje zebranie,
- jakie jest kworum,
- jaka większość głosów jest wymagana,
- kto może być likwidatorem,
- na jaki cel przeznacza się majątek,
- jakie dokumenty trzeba przygotować.
Co z członkami?
Członkowie powinni otrzymać jasną informację:
- dlaczego stowarzyszenie kończy działalność,
- kiedy odbędzie się walne,
- jakie uchwały będą podejmowane,
- kto będzie likwidatorem,
- co stanie się z majątkiem,
- co z projektami i dokumentami,
- czy istnieje możliwość kontynuacji działań w innej formie.
Majątek stowarzyszenia
Majątek zlikwidowanego stowarzyszenia nie może zostać podzielony między członków. Poradnik ngo.pl wskazuje, że powinien zostać przeznaczony na cel społeczny, np. na organizację o podobnych celach.
To bardzo ważne przy grantach. Sprzęt kupiony z dotacji może mieć dodatkowe ograniczenia wynikające z umowy. Nie można go po prostu rozdać członkom ani przekazać bez sprawdzenia zasad.
Likwidacja a dotacje
Stowarzyszenie powinno przygotować osobną listę wszystkich projektów:
| Projekt | Co sprawdzić? |
| dotacja samorządowa | termin, sprawozdanie, zwrot środków |
| mały grant | czy projekt zakończony |
| projekt ministerialny | wymogi trwałości |
| projekt unijny | archiwizacja i trwałość |
| sprzęt projektowy | ewidencja i ograniczenia |
| wkład własny | dokumentacja i rozliczenie |
Zadania likwidatora
Poradnik ngo.pl wskazuje, że likwidator powinien przeprowadzić likwidację w możliwie najkrótszym czasie i zabezpieczyć majątek przed nieuzasadnionym uszczupleniem.
W praktyce likwidator powinien:
- zgłosić likwidację do KRS,
- zakończyć sprawy bieżące,
- rozliczyć dotacje,
- zabezpieczyć dokumenty,
- spłacić zobowiązania,
- zająć się majątkiem,
- przygotować dokumenty księgowe,
- złożyć wniosek o wykreślenie.
Popularne pytania
Czy członkowie mogą podzielić majątek stowarzyszenia?
Nie. Majątek powinien trafić na cel społeczny, zgodnie ze statutem i decyzją właściwego organu.
Czy stowarzyszenie może zlikwidować się bez walnego zebrania?
Zwykle nie. W przypadku samorozwiązania decyzję podejmuje walne zebranie członków.
Co z nierozliczoną dotacją?
Trzeba skontaktować się z grantodawcą, rozliczyć poniesione koszty i zwrócić niewykorzystane środki, jeśli umowa tego wymaga.
Czy likwidację trzeba zgłosić do KRS?
Tak, likwidację organizacji wpisanej do KRS trzeba zgłosić do rejestru.
Czy członek stowarzyszenia odpowiada za długi?
W stowarzyszeniu rejestrowym członkowie nie odpowiadają za zobowiązania na takich zasadach jak w stowarzyszeniu zwykłym bez zarządu.
Linki
Granty i dotacje dla NGO – https://grantowo.pl/
Baza wiedzy dla organizacji pozarządowych – https://grantowo.pl/baza-wiedzy/