Dobry wniosek grantowy zaczyna się od diagnozy. Komisja nie chce tylko usłyszeć, że „problem istnieje”. Chce zobaczyć, skąd organizacja to wie, kogo problem dotyczy, jaka jest jego skala i dlaczego proponowane działania mają sens. Poradnik ngo.pl definiuje diagnozę społeczną jako dokument opisujący określone sytuacje, zdarzenia i społeczne uwarunkowania danej społeczności; wskazuje też, że diagnoza odpowiada na pytanie „jak jest”.
W projektach grantowych diagnoza może być różnicą między ogólną deklaracją a mocnym, punktowanym uzasadnieniem.
Co powinna zawierać diagnoza?
| Element | Pytanie |
| problem | co konkretnie nie działa? |
| grupa odbiorców | kogo dotyczy problem? |
| skala | ile osób lub instytucji dotyczy sytuacja? |
| przyczyny | dlaczego problem występuje? |
| konsekwencje | co się stanie, jeśli nic nie zrobimy? |
| dane | skąd mamy wiedzę? |
| potrzeby | czego oczekują odbiorcy? |
| rekomendacje | jakie działania są uzasadnione? |
Źródła danych do diagnozy
| Źródło | Przykład |
| ankiety | formularz dla uczniów, seniorów, rodziców |
| wywiady | rozmowy z nauczycielami, urzędnikami, liderami |
| dane publiczne | GUS, BDL, raporty samorządowe |
| dokumenty lokalne | strategie, programy, diagnozy gminy |
| obserwacja | notatki z pracy terenowej |
| doświadczenie NGO | wcześniejsze projekty |
| konsultacje | spotkania z odbiorcami |
| analiza internetu | fora, grupy lokalne, media |
Jak wykorzystać diagnozę we wniosku?
Diagnoza powinna zasilać cały wniosek:
| Część wniosku | Jak użyć diagnozy? |
| opis problemu | dane i cytaty |
| grupa odbiorców | liczby, potrzeby, bariery |
| cele | odpowiedź na problem |
| działania | dopasowanie metod |
| rezultaty | mierzalna zmiana |
| budżet | uzasadnienie kosztów |
| partnerstwa | wskazanie brakujących zasobów |
| ewaluacja | porównanie stanu przed i po |
Przykład słabego i dobrego uzasadnienia
| Słabe | Lepsze |
| „Młodzież ma problem z kompetencjami cyfrowymi” | „W ankiecie przeprowadzonej wśród 180 uczniów z 4 szkół 62% zadeklarowało, że nie potrafi odróżnić reklamy, opinii i informacji prasowej w mediach społecznościowych” |
| „Seniorzy są wykluczeni cyfrowo” | „Z rozmów z biblioteką i OPS wynika, że seniorzy najczęściej zgłaszają problemy z e-receptą, bankowością i profilem zaufanym” |
| „Brakuje wydarzeń kulturalnych” | „W sołectwach X, Y i Z w ostatnim roku nie odbył się żaden bezpłatny cykl warsztatów artystycznych dla młodzieży” |
Najczęstsze błędy
- Brak danych.
- Opis problemu zbyt ogólny.
- Diagnoza nie pasuje do działań.
- Dane są stare lub przypadkowe.
- Brak głosu odbiorców.
- Brak lokalnego kontekstu.
- Projekt odpowiada na inny problem niż opisany.
- Wniosek nie pokazuje, dlaczego NGO jest właściwym wykonawcą.
Popularne pytania
Czy diagnoza społeczna musi być osobnym dokumentem?
Nie zawsze. W wielu konkursach wystarczy dobrze opisana diagnoza w treści wniosku.
Czy można używać danych z internetu?
Tak, ale najlepiej łączyć je z lokalnymi danymi i własnym doświadczeniem organizacji.
Czy ankieta online wystarczy?
Może wystarczyć przy małym projekcie, ale przy większych warto dodać wywiady, dane publiczne i analizę dokumentów.
Czy diagnoza zwiększa szanse na grant?
Tak, bo pokazuje, że projekt wynika z realnej potrzeby, a nie tylko z pomysłu organizacji.
Ile danych trzeba zebrać?
Tyle, żeby wiarygodnie uzasadnić problem, skalę, grupę odbiorców i wybrane działania.
Linki
Granty i dotacje dla NGO – https://grantowo.pl/
Baza wiedzy dla organizacji pozarządowych – https://grantowo.pl/baza-wiedzy/
