Organizacja pozarządowa, która chce pozyskiwać większe granty, powinna umieć pokazać nie tylko dobry pomysł, ale też dobrą kontrolę wewnętrzną. W stowarzyszeniu komisja rewizyjna jest jednym z obowiązkowych organów. Poradnik ngo.pl wskazuje, że komisja rewizyjna jest powołana do sprawowania kontroli nad działalnością stowarzyszenia, a posiedzenia komisji powinny odbywać się w miarę potrzeb, nie rzadziej niż raz w roku, jeśli tak wynika ze statutu.
W fundacji rada fundacji lub inny organ kontroli nie zawsze jest obowiązkowy, ale może być bardzo przydatny, zwłaszcza gdy organizacja rośnie, zatrudnia ludzi i realizuje projekty publiczne.
Po co kontrola wewnętrzna?
Kontrola wewnętrzna nie powinna być traktowana jako „hamulec” dla zarządu. To mechanizm bezpieczeństwa. Pomaga wykrywać błędy, porządkować dokumenty, wzmacniać przejrzystość i budować zaufanie darczyńców oraz grantodawców.
| Funkcja kontroli | Znaczenie dla grantów |
| opinia o sprawozdaniu | potwierdza porządek finansowy |
| kontrola dokumentów | zmniejsza ryzyko błędów |
| nadzór nad zarządem | wzmacnia odpowiedzialność |
| rekomendacje | pomaga poprawić procedury |
| transparentność | zwiększa wiarygodność |
| przeciwdziałanie konfliktom | ogranicza ryzyka personalne |
Komisja rewizyjna w stowarzyszeniu
Komisja rewizyjna zwykle:
- kontroluje działalność zarządu,
- analizuje sprawozdania,
- opiniuje absolutorium,
- może wnioskować o zwołanie walnego,
- sprawdza zgodność działań ze statutem,
- kontroluje wybrane dokumenty finansowe.
Dla grantów szczególnie ważne jest to, żeby komisja działała realnie, a nie tylko istniała na papierze.
Rada fundacji
Rada fundacji może pełnić funkcję kontrolną, doradczą albo strategiczną. Wszystko zależy od statutu. Dobra rada fundacji może składać się z osób, które wnoszą kompetencje: prawnicze, finansowe, edukacyjne, społeczne, grantowe, komunikacyjne albo eksperckie.
| Typ członka rady | Wartość dla organizacji |
| prawnik | zgodność dokumentów |
| księgowy/finansista | kontrola budżetów |
| ekspert merytoryczny | jakość projektów |
| osoba z sektora publicznego | rozumienie administracji |
| fundraiser | wsparcie finansowania |
| przedstawiciel środowiska | kontakt z odbiorcami |
Jak dokumentować pracę organu kontroli?
Warto prowadzić:
- protokoły posiedzeń,
- listy obecności,
- uchwały,
- opinie do sprawozdań,
- rekomendacje dla zarządu,
- plan kontroli,
- notatki z przeglądu dokumentów,
- raporty roczne.
Najczęstsze błędy
- Komisja rewizyjna nie spotyka się przez lata.
- Brakuje protokołów.
- Członkowie komisji nie wiedzą, co mają kontrolować.
- Komisja jest zależna od zarządu.
- Brakuje opinii do sprawozdania.
- Organ kontroli działa wyłącznie formalnie.
- Rada fundacji nie ma jasno określonych kompetencji.
Popularne pytania
Czy komisja rewizyjna jest obowiązkowa w stowarzyszeniu?
Tak, stowarzyszenie rejestrowe musi mieć organ kontroli wewnętrznej, najczęściej komisję rewizyjną.
Czy fundacja musi mieć radę fundacji?
Nie zawsze, ale rada fundacji może być bardzo przydatna przy większej skali działania.
Czy komisja rewizyjna podpisuje wnioski grantowe?
Zwykle nie. Wnioski podpisuje zarząd lub osoby uprawnione do reprezentacji.
Czy komisja rewizyjna musi opiniować sprawozdanie finansowe?
To zależy od statutu, ale w praktyce często jest to jej istotna rola.
Czy aktywna kontrola wewnętrzna zwiększa szanse na grant?
Pośrednio tak, bo pokazuje, że organizacja jest uporządkowana, odpowiedzialna i wiarygodna.
Linki
Granty i dotacje dla NGO – https://grantowo.pl/
Baza wiedzy dla organizacji pozarządowych – https://grantowo.pl/baza-wiedzy/
