Program STEP to inicjatywa ukierunkowana na wsparcie technologii krytycznych – czyli takich, które charakteryzują się innowacyjnością co najmniej w skali europejskiej i realnie przyczyniają się do wzmacniania strategicznej niezależności Unii Europejskiej. Pierwsze nabory w obszarze zielonych technologii spotkały się z bardzo dużym zainteresowaniem rynku: złożono ponad 60 wniosków o dofinansowanie, co – biorąc pod uwagę wysoki stopień specjalizacji konkursu – stanowi znaczący wynik. W odpowiedzi na to zainteresowanie ponawiamy nabór, aby dać szansę wsparcia kolejnym innowacyjnym rozwiązaniom – powiedział prof. dr hab. inż. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Poprzez realizację programu STEP Komisja Europejska dąży do budowy silniejszego przemysłu europejskiego, do wzmocnienia pozycji Europy na arenie międzynarodowej oraz zwiększenia jej odporności na wyzwania globalne, takie jak kryzysy klimatyczne czy geopolityczne.
Komisja Europejska dopuściła możliwość dofinansowania w naborze projektów podwójnego zastosowania (ang. dual-use) czyli rozwiązania, które mogą zostać użyte zarówno w celach cywilnych, jak i wojskowych. Przedmiot projektu nie może dotyczyć rozwiązań mających zastosowanie wyłącznie militarne.
Innowacje środowiskowe
W naborach STEP realizowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju o dofinansowanie mogą ubiegać się przedsiębiorstwa, a także konsorcja tworzone przez przedsiębiorstwa we współpracy z innymi firmami, organizacjami badawczymi lub organizacjami pozarządowymi, prowadzącymi działalność na terytorium Polski.
Nabory koncentrują się na priorytetowych obszarach związanych z transformacją energetyczną i klimatyczną. Obejmują one w szczególności rozwój technologii słonecznych, takich jak fotowoltaika czy technologie słonecznej termicznej energii elektrycznej, a także technologie lądowej energetyki wiatrowej oraz morskiej energii odnawialnej. Istotnym obszarem wsparcia są również technologie baterii i magazynowania energii, pompy ciepła oraz rozwiązania wykorzystujące energię geotermiczną. Ważną część tematyki naborów stanowią technologie wodorowe, w tym elektrolizery i wodorowe ogniwa paliwowe, a także zrównoważone technologie biogazu i biometanu. Wsparciem objęto ponadto technologie wychwytywania, transportowania, wykorzystywania i składowania dwutlenku węgla (CO₂), jak również technologie sieci elektroenergetycznych – w tym rozwiązania dla elektromobilności oraz cyfryzacji sieci.
STEP obejmuje także technologie związane z energetyką jądrową, w szczególności technologie rozszczepienia jądrowego, takie jak rozwiązania jądrowego cyklu paliwowego, a także inne technologie jądrowe nieuwzględnione w pozostałych kategoriach. Program wspiera również rozwój technologii energii wodnej oraz zrównoważonych paliw alternatywnych, w tym paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego.
Zakres tematyczny naborów uzupełniają technologie odnawialne niewymienione wcześniej, takie jak technologie energii dyfuzji, biomasy, pozyskiwania gazu składowiskowego czy gazu z oczyszczalni ścieków, a także technologie energetyczne otoczenia inne niż pompy ciepła. Dodatkowo wspierane są rozwiązania zwiększające efektywność energetyczną systemów energetycznych, w tym sieci ciepłowniczych. Wśród priorytetów znajdują się również rozwiązania biotechnologiczne w obszarze klimatu i energii, transformacyjne technologie przemysłowe sprzyjające dekarbonizacji oraz technologie napędu wiatrowego i elektrycznego w transporcie.
Dwa nabory – dwie ścieżki
Technologie krytyczne oraz technologie ich łańcuchów wartości rozwijane będą w ramach projektów badawczo-rozwojowych, obejmujących badania przemysłowe i prace rozwojowe albo tylko prace rozwojowe, dofinansowane przez NCBR w dwóch ścieżkach:
- Ścieżka A – dla projektów badawczo-rozwojowych, które wnoszą na rynek wewnętrzny UE innowacyjny lub najnowocześniejszy lub przełomowy element o znaczącym potencjale gospodarczym (wymagana jest kombinacja co najmniej dwóch z tych elementów), nabór wniosków rozpocznie się 1 czerwca i potrwa do 31 lipca 2026 r.,
- Ścieżka B – dla projektów badawczo-rozwojowych, które przyczyniają się do ograniczania lub zwalczania strategicznej zależności Unii, nabór wniosków rozpocznie się 8 czerwca i potrwa do 7 sierpnia 2026 r.
Budżet naborów to łącznie 300 mln zł (150 mln zostanie przeznaczonych na Ścieżkę A oraz drugie tyle – na Ścieżkę B).
NCBR da wstępną opinię o pomyśle
STEP jest naborem wysokospecjalistycznym. Każdy przedsiębiorca, który nie ma pewności czy jego projekt wpisuje się w założenia instrumentu STEP może uzyskać wstępną opinię ekspertów Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. W tym celu należy wypełnić krótki formularz, znajdujący się na stronie NCBR, uzupełniając informacje m.in. o przewidywanej tematyce projektu czy jego charakterze badawczo-rozwojowym oraz wpisując krótki opis projektu wg podanych wytycznych.
Więcej informacji na temat naborów STEP uzyskać można również zgłaszając się do działającego w NCBR Punktu Informacyjnego. Pytania można kierować telefonicznie, mailowo bądź umówić się na spotkanie stacjonarne lub online.
15 maja NCBR organizuje otwarte dla wszystkich zainteresowanych spotkanie online dotyczące zasad naborów STEP oraz omawiające najczęściej popełniane błędy we wnioskach o dofinansowanie – szczegóły i rejestracja.
Nabór NCBR do programu STEP w obszarze czystych i zasobooszczędnych technologii jest realizowany w ramach Priorytetu 5. „Wsparcie projektów realizujących cele inicjatywy STEP” programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.
