Mikrogranty to niewielkie dotacje (zwykle od kilku do kilkunastu tysięcy złotych) przeznaczone na małe projekty społeczne. Dla nowej fundacji, stowarzyszenia czy grupy nieformalnej mikrogrant może być idealnym sposobem na zdobycie pierwszych funduszy – procedury są uproszczone, konkurencja mniejsza, a wymagania łatwiejsze do spełnienia. Poniżej podpowiadamy, gdzie szukać małych grantów i jak zwiększyć swoje szanse na ich otrzymanie.
1. Lokalne dotacje samorządowe – konkursy ofert i „małe granty”.
Najbardziej dostępne dla początkujących są środki przyznawane przez lokalne władze (gminę, powiat). W wielu miastach i gminach ogłaszane są otwarte konkursy ofert na realizację zadań publicznych – np. w zakresie kultury, sportu, edukacji czy spraw społecznych (grantowo.pl). W takich konkursach startować mogą zazwyczaj wszystkie zarejestrowane fundacje i stowarzyszenia, niekiedy nawet kluby sportowe czy Koła Gospodyń Wiejskich. Dla nowych organizacji świetną opcją są też tzw. małe granty z art. 19a UoDPP – czyli tryb pozakonkursowy. Pozwala on uzyskać dotację do 10 000 zł na projekt trwający maksymalnie 90 dni bez czekania na konkurs (grantowo.pl). Wystarczy złożyć uproszczoną ofertę do urzędu – jeśli pomysł spodoba się wójtowi/burmistrzowi i są środki w budżecie, dotacja może być przyznana bardzo szybko. To doskonały sposób na start, bo nie wymaga dużego doświadczenia, a pozwala zrealizować pierwszy lokalny projekt społeczny. Warto śledzić stronę internetową lub Biuletyn Informacji Publicznej swojej gminy – często publikowane są tam informacje o dostępnych małych grantach(grantowo.pl). Rada: nawiąż kontakt z pracownikiem urzędu ds. współpracy z NGO – podpowie Ci, jak wypełnić wniosek w trybie 19a i czy są aktualnie środki na takie inicjatywy.
2. Programy ogólnopolskie dla młodych organizacji (NOWEFIO, mikrogranty).
Na poziomie krajowym istnieją fundusze dedykowane małym, początkującym organizacjom. Najważniejszy to Fundusz Inicjatyw Obywatelskich (FIO), obecnie realizowany jako NOWEFIO. Oprócz dużych grantów, ma on komponenty mikrograntów regionalnych – w każdym województwie operatorzy rozdają dotacje rzędu 5–8 tys. zł na pierwsze projekty dla świeżych fundacji czy stowarzyszeń(grantowo.pl). Przykładowo, Małe FIO pozwala zdobyć kilka tysięcy złotych bez wymaganego wkładu własnego, często na działania lokalne jak festyn, cykl warsztatów, mała inicjatywa społeczna. Warto sprawdzić też nowe programy – np. rządowy konkurs „Moc Małych Społeczności” (MMS) uruchomiony w 2025 r. dał możliwość uzyskania mikro-dotacji do 10 tys. zł dla grup nieformalnych i małych NGO na wsiach i w małych miastach(grantowo.pl). Takie konkursy kierowane są specjalnie do organizacji z niewielkim doświadczeniem, więc konkurujesz z równymi sobie, a nie od razu z dużymi fundacjami. Aktualnych informacji szukaj na stronie Narodowego Instytutu Wolności (dla FIO) lub na portalach branżowych (np. ngo.pl).
3. Fundacje korporacyjne i lokalni sponsorzy.
Ciekawym źródłem pierwszych funduszy mogą być granty przyznawane przez firmy i ich fundacje w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu. Duże korporacje (energetyczne, banki, firmy paliwowe itp.) organizują konkursy grantowe na rzecz lokalnych społeczności. Ich zaletą bywa mniejsza biurokracja i proste wnioski. Przykłady to choćby Fundacja ORLEN – program „Moje miejsce na Ziemi” (dotacje do ~20 tys. zł na projekty lokalne), konkurs Fundacji PZU, Fundacja Santander, Fundacja ING czy program „Wzmocnij swoje otoczenie” Polskich Sieci Elektroenergetycznych(grantowo.pl). Często wystarczy krótko opisać pomysł i wypełnić nieskomplikowany formularz online. Warto obserwować strony internetowe dużych firm – zwykle raz do roku ogłaszają nabory. Poza tym, rozejrzyj się wokół – lokalni przedsiębiorcy czasem wspierają inicjatywy charytatywne czy społeczne. Może jakaś firma lub bank w Twojej okolicy ma program grantowy dla organizacji pozarządowych? Nawet jeśli kwoty są niewielkie (np. 5 tys. zł), dla młodej fundacji to realne pieniądze na rozruch projektu.
4. Partnerstwa z doświadczonymi organizacjami.
Jeśli Twoja grupa jest nieformalna lub fundacja dopiero startuje, dobrym rozwiązaniem bywa nawiązanie współpracy z bardziej doświadczonym NGO. Możecie wspólnie złożyć wniosek o dotację – większa organizacja wystąpi jako lider (lub użyczy osobowości prawnej grupie nieformalnej), a Wasz zespół zrealizuje część merytoryczną projektu. Tak dzieje się np. w programie Działaj Lokalnie Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności – wnioski składają lokalne ośrodki programu, ale korzystają na tym małe, oddolne inicjatywy. Partnerstwo zwiększa wiarygodność Waszego pomysłu w oczach grantodawcy (bo macie wsparcie doświadczonej jednostki) i pozwala uczyć się od innych. Pamiętajcie jednak, by jasno ustalić zasady współpracy i podział obowiązków oraz budżetu.
5. Dobrze przygotuj wniosek i udowodnij, że sobie poradzicie.
To, że ubiegacie się o małe kwoty, nie znaczy iż można podejść do aplikowania „na luzie”. Konkurencja nawet o 5–10 tys. zł potrafi być spora, bo wiele podmiotów startuje po swój pierwszy grant. Przygotuj wniosek solidnie: jasno opisz cele, plan działania i wykaż zaangażowanie społeczności (np. wolontariusze, partnerzy). Podkreśl, że macie plan na kontynuację działań po wykorzystaniu dotacji – grantodawcy lubią wiedzieć, że efekt nie zniknie zaraz po projekcie. Jeśli jesteś grupą nieformalną, zaznacz swoje atuty: np. że tworzą ją osoby z doświadczeniem w społeczności, albo że wspiera Was lokalna instytucja (dom kultury, biblioteka). Młode fundacje powinny pochwalić się nawet drobnymi osiągnięciami z pierwszego roku działalności (np. zorganizowane wydarzenia na wolontariacie), żeby pokazać, iż potrafią działać skutecznie.
Pierwszy grant dla fundacji – małe granty
Mikrogranty to świetny sposób na start – pozwalają zrealizować pierwszy projekt i zdobyć doświadczenie przy stosunkowo niskim ryzyku. Wykorzystajcie to jako odskocznię: dobrze rozliczony, udany mały projekt będzie Waszą wizytówką w kolejnych, większych konkursach. Nie zrażajcie się, jeśli nie uda się od razu – wyciągnijcie wnioski, dopracujcie pomysł i próbujcie ponownie. Każda nawet mała dotacja przybliża Waszą fundację do rozwinięcia skrzydeł!
