Ochotnicze Straże Pożarne mogą liczyć na znaczące wsparcie finansowe z budżetu państwa. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) we współpracy z Komendą Główną PSP co roku planuje dotacje dla OSP na realizację zadań ratowniczych zgodnie z ustawą o OSP z 2021 r. W budżecie państwa na 2024 rok przewidziano ok. 262 mln zł na rozwój OSP – w tym 73 mln zł dla jednostek włączonych do KSRG oraz 189 mln zł na wsparcie pozostałych OSP(portalstrazaka.pl). Te środki trafiają do straży w formie dotacji celowych na wyposażenie, szkolenia i inne potrzeby wynikające z ich działalności ratowniczej. Co istotne, dotacje z MSWiA przysługują zarówno jednostkom w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym (które otrzymują stałe ryczałty na gotowość i mogą wnioskować o większy sprzęt), jak i OSP spoza KSRG (dla nich przeznacza się odrębną pulę na „przygotowanie do działań ratowniczo-gaśniczych”)(grantowo.plportalstrazaka.pl). Dzięki tym środkom państwo finansuje m.in. umundurowanie bojowe, sprzęt łączności, ratownictwa technicznego i medycznego, a nawet modernizacje remiz czy specjalistyczne inwestycje w przypadku jednostek KSRG(grantowo.pl).
Aby skorzystać z dotacji MSWiA, OSP musi złożyć wniosek – zazwyczaj na początku roku, za pośrednictwem właściwego komendanta (np. gminnego OSP) lub bezpośrednio do komendy powiatowej PSP. We wniosku wymienia się potrzebny sprzęt lub wyposażenie (zgodnie z oficjalnym katalogiem kwalifikującym się do dofinansowania) oraz uzasadnia te potrzeby. Następnie Komenda Główna PSP dzieli dostępne środki według ustalonych kryteriów, takich jak liczba wyjazdów jednostki, zagrożenia na jej terenie czy braki w wyposażeniu(grantowo.pl). Po pozytywnej decyzji OSP podpisuje umowę dotacyjną i otrzymuje środki, które musi wydać na wskazany cel i rozliczyć w określonym terminie(grantowo.pl). Proces ten powtarza się co roku – warto więc pilnować terminów składania wniosków i dbać o rzetelne przygotowanie dokumentacji.
Zakup samochodów ratowniczo-gaśniczych dla OSP z grantu…
… jest finansowany w ramach odrębnych programów tworzonych z montażu kilku źródeł. Zazwyczaj co roku powstaje lista OSP, które otrzymają dofinansowanie na nowe wozy strażackie (grantowo.pl). Taki zakup finansowany jest wspólnie przez MSWiA/PSP, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska, samorządy lokalne, a nawet fundusz prewencyjny zakładów ubezpieczeniowych(grantowo.pl). Przykładowo średni wóz za ok. 900 tys. zł może być pokryty w ten sposób: 400 tys. zł z PSP/MSWiA, 200 tys. zł z NFOŚiGW, 250 tys. zł od gminy i 50 tys. zł z funduszu ubezpieczeniowego(grantowo.pl). Dzięki temu poszczególne jednostki OSP otrzymują pojazdy niemal w całości sfinansowane ze źródeł zewnętrznych. W 2025 roku rządowy program przewidział do przekazania 262 nowych wozów dla OSP w całej Polsce (34 ciężkie, 134 średnie i 94 lekkie) wraz z dofinansowaniem ich zakupu(przemet.pl). Aby skorzystać z tej szansy, jednostka musi zgłosić zapotrzebowanie na nowy wóz poprzez gminę i komendę PSP, a następnie cierpliwie czekać na umieszczenie na liście pojazdów do dofinansowania – może to potrwać nawet kilka lat w zależności od priorytetów i dostępnych funduszy(grantowo.pl).
Dotacje i granty dla OSP – trzeba korzystać!
Dotacje rządowe z MSWiA i PSP to podstawowe źródło finansowania OSP. Obejmują one zarówno bieżące utrzymanie gotowości bojowej (zwłaszcza dla jednostek KSRG), jak i zakupy sprzętu oraz pojazdów. Warto co roku składać wnioski o dostępne dotacje i utrzymywać kontakt z lokalnymi strukturami PSP, by nie przegapić żadnej możliwości wsparcia. Te fundusze pozwalają OSP unowocześniać wyposażenie i infrastrukturę, co bezpośrednio przekłada się na skuteczność działań ratowniczych i bezpieczeństwo strażaków oraz mieszkańców.